Pm Kisan Yojana : गेल्या काही दिवसांपासून गावोगाव एकच चर्चा सुरू आहे—“PM किसानचा हप्ता कधी येणार? यावेळी नाव यादीत आहे का नाही?” कारण पंतप्रधान किसान सन्मान निधी ही योजना शेतकऱ्यांसाठी केवळ एक सरकारी लाभ योजना नाही; तर अनेक कुटुंबांसाठी खरी मदत बनली आहे. वर्षाला मिळणारे ६,००० रुपये रक्कम फार मोठी नसली तरी पेरणी, खत, औषधे, घरचा किरकोळ खर्च यासाठी ही मदत वेळेवर मिळाली तर शेतकऱ्यांची मोठी सोय होते. पण भाऊ, या वेळेस अनेक शेतकरी ‘स्टेटस चेक’ करताना अडचणीत पडले आहेत. काहींचे नाव यादीत दिसत नाही, तर काहींचे हप्ता ‘फेल्ड’ दाखवत आहे. Pm Kisan Yojana
शेतात काम आटोपून संध्याकाळी घरी येताना शेतकरी मोबाईल काढतो, PM Kisan portal उघडतो, नाव टाकतो—आणि समोर ‘Aadhaar Seeding Failed’, ‘Bank Account Error’, ‘Name Mismatch’ असे लाल अक्षरात संदेश दिसतात. हे बघून माणसाचं डोकंच फिरून जातं. कारण आधार कार्ड, बँक खाते आणि अर्जातील नाव जुळत नसेल तर सरकारकडून येणारं २,००० रुपयांचं हफ्तं अडकून बसतं. अनेक शेतकरी तर म्हणतात, “अरे आम्ही नाव, खाते सर्व बरोबर दिलंय, तरी हप्ता येत नाही… आता कोणाकडे धावायचं?”
केंद्र सरकार ही योजना शेतकऱ्यांपर्यंत पोहोचवण्यासाठी खूप प्रयत्न करत असलं तरी लहानशी चूक झाली, की संपूर्ण मदत अडकते. अनेक जणांचा आधार क्रमांक बँक खात्याशी नीट लिंक नसतो. काहींच्या बँकेने ‘खाते निष्क्रिय’ दाखवलेले असते, तर काहींच्या IFSC कोडमध्ये एक अक्षर चुकलेलं असतं. गावातल्या वडिलधाऱ्यांना किंवा मोबाईलशी नीट परिचित नसलेल्या शेतकऱ्यांना तर हे सगळं आणखीनच अवघड जातं.
अजून एक मोठी समस्या म्हणजे जमिनीची नोंद. काहींच्या खसरा-खातोनी नोंदी ऑनलाइन अद्ययावत नसतात. जमीन आई-वडिलांच्या नावे असते पण अर्ज स्वतःच्या नावाने भरलेला असतो—त्यामुळे सिस्टम त्यांना ‘अपात्र’ दाखवते. मग शेतकरी सरकारी सेवेच्या शोधात तालुक्यात चकरा मारताना दिसतो. गावोगाव सध्या हेच सुरु आहे—कुणाचं नाव आहे, कुणाचं नाही, कुणाचा हप्ता अडकला, कुणाला मेसेज आला, कुणाला नाही.
सरकारच्या नियमांनुसार PM Kisan योजनेचा लाभ मिळवण्यासाठी अर्जदाराचं नाव बँकेत, आधारवर आणि जमीन नोंदीत एकदम जुळत हवं. या तिन्हींमध्ये किंचितसा फरक असला तरी पैसे अडकतात. त्यामुळे अनेकांना आता पुन्हा ई-KYC करावं लागत आहे. ई-KYC पूर्ण केलेल्या शेतकऱ्यांनाच हप्ता लवकर मिळत असल्याचे चित्र आहे.
गावात सध्या लोक मोबाईलवरच एकमेकांना शिकवताना दिसतात—“अरे इथे आधार नंबर टाका… इथे बघ स्टेटस काय दाखवतो… तुझं नाव mismatch दाखवतंय, उद्या CSC कडे जाऊन करुन घे.” काही तरुण मुलं गावातल्या शेतकऱ्यांना त्यांच्या मोबाईलवरच स्टेटस तपासून देत आहेत. कारण हप्ता पडलाच तर घरच्या खर्चाला थोडीफार मदत होते, आणि हप्ता अडकला की मन बेचैन होतं, हे खरं.
योजना सुरू होऊन अनेक वर्षे झाली असली तरी शेतकऱ्यांच्या समस्यांमध्ये फारसा बदल झालेला दिसत नाही. आजही नाव जुळत नाही, खाते जुळत नाही, आधार लिंक नाही, जमिनीची नोंद चूक अशीच कारणं देत हजारो शेतकऱ्यांचे हप्ते अडकलेले आहेत. सरकारचा उद्देश उत्तम असला तरी प्रत्यक्षात या छोट्या-छोट्या तांत्रिक चुका शेतकऱ्यांना मोठा त्रास देऊन जातात.
सध्या यादी पुन्हा अद्ययावत होत आहे. ज्या शेतकऱ्यांनी e-KYC केले आहे, खाते नीट लिंक केले आहे आणि जमिनीची नोंद व्यवस्थित आहे, अशा शेतकऱ्यांचे नाव पोर्टलवर दाखवत आहे. आगामी हप्त्यापूर्वी आणखी एक तपासणी केली जाणार आहे. त्यामुळे नाव न दिसणाऱ्यांनी किंवा ‘फेल्ड’ दाखवणाऱ्यांनी तात्काळ जवळच्या CSC केंद्रात जाऊन दुरुस्त्या करून घ्याव्यात, अशी सूचनादेखील सरकारी अधिकाऱ्यांकडून देण्यात आली आहे.
एकंदरीत, PM किसानची ६,००० रुपयांची वार्षिक मदत मिळवण्यासाठी शेतकऱ्यांनी पुन्हा एकदा कागदपत्रांची नीट तपासणी करणं गरजेचं आहे. कारण हा हप्ता छोटा असला तरी शेतकऱ्यांसाठी तो गरजेचा, महत्त्वाचा आणि वेळेवर मिळाल्यास उपयोगी ठरतो.
हे पण वाचा | खाद्यतेलाच्या 15 लिटर तेलाच्या डब्याच्या दरात घसरण नवीन दर पहा !